Konu Başlıkları
10 bölüm ve 44 konu başlığıyla dersin tamamı.
01 Temel Kavramlar ve Tasarım İlkeleri 4 konu
Deney, araştırmacının işlemleri deney birimlerine kendisinin uyguladığı çalışmadır.Gözlemsel çalışmada işlem uygulanmaz, mevcut durum olduğu gibi gözlenir.Faktör, etkisi araştırılan değişkendir.Düzey, faktörün aldığı değerlerdir.İşlem, faktör düzeylerinin bir kombinasyonudur.Deney birimi, işlemin uygulandığı en küçük bağımsız birimdir.Çözümlü Örnek: Bir araştırmacı, 6 domates fidesine iki…
Örnek soru: Bir araştırmada 3 farklı gübre türü ile 2 farklı sulama düzeyinin tüm kombinasyonları dene...
- Deney, Faktör, Düzey ve İşlem
- Deney Tasarımının Üç İlkesi
- Rastgele ve Sabit Etki Modelleri
- Toplam, Faktör ve Hata Kareler Toplamı
02 Tek Yönlü Varyans Analizi 5 konu
Tek yönlü ANOVA, tek faktörün k düzeyine ait ortalamaların eşitliğini sınar.H0: μ1 = μ2 = … = μk.H1: En az bir ortalama diğerlerinden farklıdır.Yöntem, ortalamaları grup içi ve gruplar arası değişkenliği karşılaştırarak sınar.Grupları ikili t testleriyle tek tek karşılaştırmak I.…
Örnek soru: 5 grubun ortalamaları ikili t testleriyle karşılaştırılacak olsaydı kaç ayrı test gerekird...
- ANOVA'nın Mantığı ve Hipotezler
- Kareler Toplamı ve ANOVA Tablosu
- Tek Yönlü ANOVA Varsayımları
- Dengesiz Tek Yönlü ANOVA
- ANOVA Sonrası Çoklu Karşılaştırma
03 F Testi ve Varsayımlar 6 konu
F testinde karar, gözlenen F oranının sıfır hipotezi altında beklenen dağılımla ne kadar uyumlu olduğuna göre verilir. Varyans analizinde F istatistiği, işlem grupları arasındaki değişkenliği hata değişkenliğine oranlar: F = KO_işlem / KO_hata. Sıfır hipotezi genellikle tüm işlem ortalamalarının eşit…
Örnek soru: Bir ANOVA'da hesaplanan F değeri 4,2, kritik değer ise 3,49 bulunmuştur. Bu sonuç aşağıdak...
- F Testinde Karar
- ANOVA Varsayımları
- Varsayımlar Bozulduğunda Yapılacaklar
- Varyans Oranının Dağılımı
- İki Varyansın Karşılaştırılması
- Tek Yönlü ANOVA Tablosu
04 Çoklu Karşılaştırmalar ve Kontrastlar 2 konu
ANOVA'da H0 reddedildikten sonra farklı olan gruplar çoklu karşılaştırmayla belirlenir.Tukey HSD, tüm ikili karşılaştırmalar için kullanılır.Dunnett, tüm işlemlerin yalnızca kontrol grubuyla karşılaştırılmasında kullanılır.Scheffé, ikili olmayanlar dahil her türlü kontrast için kullanılır ve en tutucudur.Bonferroni'de α, karşılaştırma sayısına bölünür (α/m).Çözümlü Örnek:…
Örnek soru: Bir araştırmada dört yeni gübre formülü, gübre verilmeyen bir kontrol parseliyle karşılaşt...
- ANOVA Sonrası Çoklu Karşılaştırma Yöntemleri
- Kontrastlar ve Ortogonallik
05 Tam Tesadüf Deseni ve Model Türleri 5 konu
Tam tesadüf desenin modeli Y_ij = μ + τ_i + ε_ij şeklindedir.Deney birimleri birbirine benzerse işlemler birimlere tamamen rastgele atanır.Tekrar sayıları eşit olmak zorunda değildir, ancak eşit olması tercih edilir.Kayıp gözlem analizi bozmaz.Çözümlü Örnek: Bir araştırmacı, birbirine benzer 5 saksı…
Örnek soru: 5 işlemin her biri 6 birimde denenen bir tam tesadüf deseninde hata serbestlik derecesi ka...
- Tam Tesadüf Deneme Deseni
- Sabit Etkili ve Rassal Etkili Modeller
- Tek Yönlü Varyans Analizi
- ANOVA Varsayımları ve Kontrolleri
- Tukey Çoklu Karşılaştırma Yöntemi
06 Bloklu Desenler 4 konu
Tesadüf blokları deseni (TBD), karşılaştırılacak işlemlerin benzer olmayan deney birimleri üzerinde değerlendirilmesinde, birim kaynaklı değişkenliği kontrol etmek için kullanılan bloklu deney düzenidir. Deney birimleri, işlem etkilerinden bağımsız bilinen bir özelliğe göre daha homojen bloklara ayrılır. Her blokta her işlem bir…
Örnek soru: 4 işlemli ve 5 bloklu tesadüf blokları deseninde hata serbestlik derecesi kaçtır?
- Tesadüf Blokları Deseni
- Latin Kare Deseni
- Dengeli Eksik Bloklar Deseni
- Blok Etkisinin Giderilmesi
07 Faktöriyel Deneyler 6 konu
Faktöriyel denemede birden fazla faktörün düzeyleri birlikte değiştirilir.Ana etki, bir faktörün diğer faktörün düzeylerinin ortalaması üzerindeki etkisidir.Etkileşim, bir faktörün etkisinin diğer faktörün düzeyine göre değişmesidir.Etkileşim grafiğinde çizgiler paralelse etkileşim yoktur, kesişiyorsa etkileşim vardır.a×b faktöriyelde n tekrarla etkileşim sd = (a−1)(b−1),…
Örnek soru: Kesirli faktöriyel denemede ayrı ayrı tahmin edilemeyen etkiler için kullanılan kavram aşa...
- Faktöriyel Desen ve Etkileşim
- 2^k Faktöriyel Denemeler
- Kesirli Faktöriyel Denemeler ve Karışıklık
- Faktöriyel Deneylerde Rastgeleleştirme
- Nicel Faktörlerde Yanıt Eğrisi
- Faktöriyel ANOVA'da F Testleri
08 Etki Büyüklüğü ve Test Gücü 5 konu
Etki büyüklüğü, bulunan farkın pratik önemini ölçer.Eta kare (η²) = SSTR / SST'dir.η², cevap değişkenindeki toplam değişkenliğin işlemle açıklanan oranını verir.Cohen'e göre yaklaşık 0,01 küçük, 0,06 orta, 0,14 büyük etkiyi gösterir.Çözümlü Örnek: Bir deneyde işlem grupları için SSTR = 12…
Örnek soru: Tek yönlü bir varyans analizinde işlemler arası kareler toplamı 30, toplam kareler toplamı...
- Etki Büyüklüğü (η²)
- Test Gücü ve Örneklem Büyüklüğü
- Cohen’in f Etki Ölçüsü
- Kısmi Eta Kare
- Güven Aralığı ve Etki Büyüklüğü
09 Kovaryans Analizi ve Tekrarlı Ölçümler 4 konu
ANCOVA, ANOVA ile regresyonu birleştirir.Cevap değişkenini etkileyen sürekli bir yardımcı değişkenin (kovaryat) etkisi arındırılır.Gruplar, kovaryata göre düzeltilmiş ortalamalarla karşılaştırılır.Hata varyansı azaldığı için güç artar.Çözümlü Örnek: İki eğitim yönteminin sınav puanına etkisi karşılaştırılıyor. Başlangıç puanı kovaryat olarak alınmıştır. Yöntem A için…
Örnek soru: Üç öğretim yöntemi karşılaştırılırken öğrencilerin başlangıçtaki ön test puanları kontrol...
- Kovaryans Analizi (ANCOVA)
- Tekrarlı Ölçümler
- Eğimlerin Homojenliği Varsayımı
- Tekrarlı Ölçümlerde Çok Değişkenli Yaklaşım
10 İleri Konular 3 konu
Bölünmüş parsel desende iki tür deney birimi (ana parsel ve alt parsel) bulunur.Uygulaması zor veya pahalı olan faktör ana parsele, kolay değiştirilebilen faktör alt parsele yerleştirilir.Ana parsel ve alt parsel için iki ayrı hata terimi vardır.Çözümlü Örnek: Bir araştırmacı, uygulanması…
Örnek soru: Bir fırın deneyinde fırın sıcaklığını değiştirmek zor, ham madde türünü değiştirmek kolayd...
- Bölünmüş Parsel Deseni
- MANOVA
- Yanıt Yüzey Yöntemi