Sosyal Hizmette Görüşme Yöntem ve Teknikleri

Sosyal hizmet görüşmesi, sosyal hizmet uzmanı ile müracaatçı arasında belirli bir amaç doğrultusunda gerçekleştirilen planlı mesleki iletişim sürecidir. Görüşme yalnızca bilgi toplamak için değil, ilişki kurmak, ihtiyaçları anlamak, sorunları değerlendirmek, müdahale etmek ve değişimi desteklemek amacıyla da kullanılabilir.

Örnek soru: Sosyal hizmet görüşmesinin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

1. Sosyal Hizmet Görüşmesi Kavramı
2. Görüşmenin Amaçları
3. Profesyonel Görüşme ve Günlük Sohbet Arasındaki Fark
4. Görüşmede Müracaatçı Merkezlilik
5. Görüşmede Güven İlişkisi
6. Görüşmede Mesleki Rol
7. Görüşme Ortamı

Aktif dinleme, yalnızca müracaatçının konuşmasını sessizce beklemek değil, anlatılanları dikkatle takip etmek, anlamı kavramak ve uygun geri bildirimlerde bulunmaktır.Göz teması, uygun sözel tepkiler, özetleme ve yansıtma aktif dinlemeyi destekleyebilir.

Örnek soru: Müracaatçının ifade ettiği duygu, düşünce ya da anlamın uzman tarafından uygun biçimde ger...

1. Aktif Dinleme
2. Empati
3. Açık Uçlu Sorular
4. Kapalı Uçlu Sorular
5. Yansıtma
6. Özetleme
7. Sessizlik

Sözsüz iletişim; yüz ifadeleri, beden duruşu, göz teması, jestler, mimikler ve sesin bazı özellikleri gibi unsurları kapsar. Görüşmede sözsüz mesajlar, söylenen sözlerin anlamını destekleyebilir veya bazen onlarla çelişebilir.

Örnek soru: Sosyal hizmet görüşmesinde sözsüz iletişim unsurları arasında I. göz teması, II. ses tonu,...

1. Sözsüz İletişim
2. Göz Teması
3. Beden Duruşu
4. Ses Tonu ve Konuşma Hızı
5. Dil Kullanımı
6. Kültürel İletişim Farklılıkları
7. Sözel ve Sözsüz Mesajların Tutarlılığı

Sosyal hizmet görüşmesinde sorular görüşmenin amacına uygun, açık ve anlaşılır olmalıdır. Aynı anda birden fazla konuyu içeren karmaşık sorular müracaatçının neye cevap vermesi gerektiğini anlamasını zorlaştırabilir.

Örnek soru: Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet görüşmesinde soru sorma ilkelerine aykırıdır?

1. Soru Sorma İlkeleri
2. Yönlendirici Sorular
3. Açıklayıcı ve Derinleştirici Sorular
4. Dolaylı Sorular
5. Soru Sıralaması
6. Sorgulama ile Görüşme Arasındaki Fark
7. Uygun Soru ile Konuyu Derinleştirme

Görüşme öncesi hazırlık; görüşmenin amacının belirlenmesi, gerekli bilgilerin gözden geçirilmesi, uygun ortamın hazırlanması ve görüşme için gerekli materyallerin düzenlenmesini kapsayabilir.Hazırlık, görüşmenin planlı ve verimli yürütülmesini destekler.

Örnek soru: Görüşme öncesinde dosyanın incelenmesi, görüşme amacının belirlenmesi ve uygun ortamın haz...

1. Görüşmeye Hazırlık
2. Görüşmenin Başlangıcı
3. Bilgi Toplama
4. Değerlendirme
5. Müdahale ve Görüşmenin İlerlemesi
6. Görüşmenin Sonlandırılması
7. Görüşme Sonrası Değerlendirme ve Kayıt

Görüşmede müracaatçının kullandığı bazı ifadeler belirsiz, genel veya farklı biçimlerde yorumlanabilir. Açıklama ve netleştirme teknikleri, bu ifadelerin ne anlama geldiğini daha doğru biçimde anlamaya yardımcı olur.Uzman, kendi varsayımını gerçek kabul etmek yerine müracaatçıdan açıklama isteyebilir.

Örnek soru: Müracaatçının “Kimse bana destek olmuyor.” ifadesine karşı uzmanın “Destek olmadığını düşü...

1. Açıklama ve Netleştirme
2. Geri Bildirim
3. Konfrontasyon
4. Yeniden Çerçeveleme
5. Yorumlama
6. Duyguya Odaklanma
7. Burada ve Şimdi Yaklaşımı

Direnç, müracaatçının değişim, bilgi paylaşımı veya müdahale sürecine karşı isteksizlik, kaçınma veya karşı koyma biçiminde ortaya çıkabilir.Direnci sadece “işbirliği yapmama” olarak değerlendirmek yerine altında yatan kaygı, güvensizlik, önceki deneyimler veya müdahaleye ilişkin belirsizlikler araştırılabilir.

Örnek soru: Aşağıdakilerden hangisi direnç göstergelerinden biri olarak değerlendirilir?

1. Direnç
2. Öfke ile Çalışma
3. Ağlama ve Yoğun Duygulanım
4. Kararsızlık ve Ambivalans
5. Savunma ve Kaçınma
6. Görüşmede Sessizliğin Yönetimi
7. Görüşmede Güvenlik Riskleri

Görüşmede müracaatçının getirdiği sorun ile uzmanın gözlemlediği diğer ihtiyaçlar birbirinden farklı olabilir. Sorunun tanımlanmasında müracaatçının kendi bakış açısı, yaşam koşulları, çevresel etkenler ve mevcut kaynaklar birlikte ele alınmalıdır.

Örnek soru: Müracaatçının “Sürekli kavga ediyoruz.” demesi üzerine uzman iletişim biçimi, ekonomik koş...

1. Sorunun Tanımlanması
2. Güçlü Yönlerin Belirlenmesi
3. İhtiyaçların Önceliklendirilmesi
4. Hedef Belirleme
5. Seçeneklerin Belirlenmesi
6. Eylem Planı
7. Görüşmede Sözleşme ve İşbirliği

Çocukla görüşmede kullanılan dil çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun olmalıdır. Uzman, çocuğun kendisini ifade etmesine fırsat vermeli ve gereksiz biçimde karmaşık veya yönlendirici sorulardan kaçınmalıdır.

Örnek soru: Çocukla yapılan sosyal hizmet görüşmesinde kullanılacak dilin temel özelliği aşağıdakilerd...

1. Çocukla Görüşme
2. Ergenlerle Görüşme
3. Yaşlı Bireylerle Görüşme
4. Engelli Bireylerle Görüşme
5. Aileyle Görüşme
6. Grup Görüşmesi
7. Kültürel Olarak Farklı Müracaatçılarla Görüşme

Görüşmenin sonlandırılması görüşmenin son birkaç dakikasında aniden yapılmamalıdır. Sürenin yaklaşmasıyla birlikte önemli noktalar toparlanabilir ve kalan konuların nasıl ele alınacağı açıklanabilir.

Örnek soru: Görüşmenin sonlandırılmasına hazırlıkla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1. Görüşmenin Sonlandırılmasına Hazırlık
2. Sonlandırma Özeti
3. Görüşme Sonrası Kayıt
4. Görüşmenin Öz Değerlendirmesi
5. Görüşmenin Etkililiğinin Değerlendirilmesi
6. İzleme Görüşmesi
7. Görüşme Sürecinden Öğrenme