Konu Başlıkları
10 bölüm ve 48 konu başlığıyla dersin tamamı.
01 Sosyolojinin Doğuşu ve Temel Kavramlar 5 konu
Sosyoloji, toplumu, toplumsal ilişkileri ve toplumsal değişmeyi bilimsel yöntemlerle inceleyen disiplindir. Terim, Fransız düşünür Auguste Comte tarafından ortaya atılmıştır; Comte sosyolojiyi önce “sosyal fizik” olarak adlandırmış, daha sonra sosyoloji adını kullanmıştır.Sosyolojinin doğuşu, özellikle 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa’da yaşanan köklü…
Örnek soru: Sosyolojinin doğuşunda, siyasal düzenin ve üretim ilişkilerinin köklü biçimde değişmesine...
- Sosyolojinin Doğuşu
- Klasik Sosyoloji Yaklaşımları
- Toplum ve Toplumsal İlişki
- Kültür ve Toplumsallaşma
- Toplumsal Kurum ve Gruplar
02 Klasik Sosyoloji Kuramları: Comte, Durkheim, Marx, Weber 5 konu
Auguste Comte, sosyolojinin kurucularından ve pozitivizmin öncülerindendir. Pozitivizm, toplumsal olguların gözlem ve bilimsel yöntemle incelenmesini savunur; metafizik açıklamalar yerine olgular arasındaki düzenlilikleri ve ilişkileri araştırır.Üç Hâl Yasası, insan düşüncesinin ve toplumların açıklama biçimlerinin üç aşamada geliştiğini ileri sürer:Teolojik hâl: Olaylar…
Örnek soru: Comte’un Üç Hâl Yasası’nda gözlenebilir olgular arasındaki yasaları araştıran düşünme aşam...
- Comte ve Pozitivizm
- Durkheim ve Toplumsal Olgular
- Marx ve Sınıf Çatışması
- Weber ve Toplumsal Eylem
- Klasik Kuramları Karşılaştırma
03 Çağdaş Sosyoloji Kuramları 5 konu
Yapısal işlevselcilik, toplumun birbirine bağlı parçalarının sistemin sürekliliğine katkı verdiği varsayımına dayanır. Talcott Parsons yaklaşımı iki düzeyde kurar: 1937 tarihli yapıtında eylemin gönüllücül karakterini, yani eylemcinin değer ve normların çerçevesinde选择 etmesini; 1951 tarihli yapıtında ise kurumsal sistem modelini.Her toplumsal sistem…
Örnek soru: Parsons'un AGIL şemasında, toplumun temel değerlerini koruma ve kişilik yapılarında yenile...
- Yapısal işlevselcilik: Parsons ve Merton
- Çatışma kuramı ve yapısal Marksizm
- Yorumcu ve etkileşimci yaklaşımlar
- Eleştirel kuram: Frankfurt Okulu
- Sistem, yapılandırma ve postmodern çağdaş kuramlar
04 Toplumsal Yapı, Kurumlar ve Toplumsal Tabakalaşma 4 konu
Toplumsal yapı, toplumdaki kişi ve grupların süreklilik gösteren ilişkilerinin, statülerinin, rollerinin ve kurumlarının oluşturduğu düzenli bütündür. Bireylerin davranışlarını etkiler; ancak bireyler de etkileşimleri ve toplumsal değişme yoluyla yapıyı dönüştürebilir.Toplumsal yapının temel unsurları arasında nüfus, yerleşim biçimi, toplumsal ilişkiler, gruplar, statüler,…
Örnek soru: Bir kişinin aynı anda öğretmen, ebeveyn ve dernek üyesi olması; bu konumların her birine b...
- Toplumsal Yapı ve İlişkiler
- Toplumsal Gruplar ve Kurumlar
- Toplumsal Tabakalaşma ve Eşitsizlik
- Toplumsal Hareketlilik ve Değişme
05 Aile, Eğitim ve Din Sosyolojisi 5 konu
Aile, evlilik, kan bağı veya evlat edinme gibi ilişkilerle kurulan; üyeler arasında dayanışma ve ortak yaşam sağlayan temel toplumsal kurumdur. Aile, biyolojik yeniden üretimin yanı sıra çocukların toplumsallaşması, bakım ve duygusal destek işlevlerini de üstlenir.Çekirdek aile genellikle eşler ve evlenmemiş…
Örnek soru: Bir toplumda eş seçiminin kişinin kendi toplumsal grubu içinden yapılması beklentisi hangi...
- Aile ve Akrabalık
- Ailenin İşlevleri ve Değişimi
- Eğitim ve Toplumsallaşma
- Eğitimde Kuramlar ve Eşitsizlik
- Din ve Toplum İlişkisi
06 Kültür, Toplumsallaşma ve Sapma 4 konu
Kültür, bir toplumun üyelerince öğrenilen, paylaşılan ve kuşaktan kuşağa aktarılan yaşam biçimidir. Doğuştan gelmez; toplumsallaşma yoluyla edinilir ve zaman içinde değişebilir. Kültür, toplumları birbirinden ayıran anlam ve davranış örüntülerini içerir.Kültürün maddi unsurları araçlar, teknoloji, binalar ve giysiler gibi fiziksel ürünlerdir.…
Örnek soru: Bir toplumda kullanılan araçlar ve teknoloji hızla değişirken, bu değişime ilişkin normlar...
- Kültürün Anlamı ve Unsurları
- Kültürel Değişme ve Kültürlenme
- Toplumsallaşma ve Toplumsal Denetim
- Sapma ve Sapma Kuramları
07 Kentleşme, Göç ve Nüfus 5 konu
Kent, tarımsal olmayan etkinliklerin, yüksek nüfus yoğunluğunun ve ayrışmış kurumsal donatıların bir arada bulunduğu yerleşme birimidir; tek bir evrensel tanımı yoktur. Ölçütler çokludur: idari statü (belediye ve mücavir alan sınırı), nüfus büyüklüğü, işgücünün tarım dışı oranı, altyapı ve kentsel donatı…
Örnek soru: Ernest Ravenstein'ın öne sürdüğü göç yasaları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- Kent, Kentleşme ve Kentlileşme
- Kent Kuramları ve Mekân Modelleri
- Göç Türleri ve Ölçütleri
- Göç Kuramları: Ravenstein ve Lee
- Nüfus Kuramları ve Demografik Göstergeler
08 Toplumsal Değişme ve Modernleşme 5 konu
Toplumsal değişme, toplumun yapısında, kurumlarında, ilişkilerinde ve kültürel örüntülerinde zaman içinde meydana gelen dönüşümdür. Değişme, yalnızca ilerleme ya da iyileşme anlamına gelmez; gerileme, çözülme ve beklenmedik sonuçlar da doğurabilir.Değişmenin kapsamı ve hızı toplumdan topluma ve aynı toplumun farklı kesimleri arasında…
Örnek soru: Toplum yapısındaki dönüşümün kendiliğinden olumlu yönde ilerlediğini varsaymadan, zaman iç...
- Toplumsal Değişmenin Temelleri
- Değişmenin Kaynakları
- Değişme Kuramları
- Modernleşme ve Küreselleşme
- Değişmenin Sonuçları
09 Sağlık Sosyolojisi 5 konu
Sağlık sosyolojisi, sağlık ve hastalığı yalnızca biyolojik bir olay olarak değil, toplumsal olarak kurulan, tanımlanan ve deneyimlenen bir durum olarak inceleyen alt bilim dalıdır. Tıbbi sosyoloji ile eş anlamlı kullanılır; odak noktası sağlık, hastalık ve sağlık bakımının toplumsal boyutlarıdır.Alanın temel…
Örnek soru: Sağlık sosyolojisinde disease, illness ve sickness kavram ayrımları tartışılır. Buna göre,...
- Sağlık Sosyolojisinin Konusu ve Temel Ayrımı
- Parsons Hasta Rolü ve Tıp Mesleği
- Sağlığın Toplumsal Belirleyicileri ve Eşitsizlik
- Tıplaştırma, Biyopolitika ve Damga
- Hekim-Hasta İlişkisi ve Sağlık İnanç Modeli
10 Sosyolojide Araştırma Yöntemleri 5 konu
Sosyolojik araştırma, toplumsal olguları sistematik biçimde inceleyerek betimleme, açıklama ve gerektiğinde öngörü geliştirme sürecidir. Araştırma, kişisel kanaat yerine açıkça tanımlanmış kavramlara, gözlenebilir kanıtlara ve yöntemli akıl yürütmeye dayanır.Araştırma genellikle bir problem veya sorunun belirlenmesiyle başlar. Araştırmacı konuya ilişkin önceki çalışmaları…
Örnek soru: Bir araştırmacı, gençlerin eğitim süresi arttıkça siyasal katılım düzeyinin değişip değişm...
- Araştırma Mantığı
- Araştırma Tasarımı
- Evren ve Örneklem
- Veri Toplama Teknikleri
- Ölçüm ve Etik