Veri Tabanı

Veri, tek başına anlamı sınırlı olabilen ham gerçek veya sembollerdir. Verilerin işlenip anlamlı hale getirilmesiyle bilgi elde edilir. Veritabanı, birbiriyle ilişkili verilerin belirli bir düzen içerisinde saklandığı yapıdır. Veritabanları verilerin depolanması, aranması, güncellenmesi ve yönetilmesini kolaylaştırır. Büyük miktardaki verilerin düzenli…

Örnek soru: Java uygulamalarının SQL tabanlı ilişkisel veritabanlarına erişmek için kullandığı standar...

1. Veri, Bilgi ve Veritabanı Kavramı
2. Veritabanı Yönetim Sistemi (VTYS/DBMS)
3. Veritabanı Türleri
4. Veritabanı Kullanıcıları ve Roller

İlişkisel veritabanlarında veriler tablolar içerisinde tutulur. Tablo, belirli bir konuya ilişkin verileri düzenli biçimde saklar. Tablodaki satırlar (records/tuples) tekil kayıtları, sütunlar (fields/attributes) ise kayıtların özelliklerini temsil eder. Örneğin öğrenci tablosunda her satır bir öğrenciyi, sütunlar ise öğrenci numarası, ad ve…

Örnek soru: Bir kütüphane otomasyonunda her okuyucu aynı anda birden çok kitabı ödünç alabilmekte, bir...

1. Tablo, Satır ve Sütun Kavramları
2. Birincil Anahtar (Primary Key)
3. Yabancı Anahtar (Foreign Key)
4. İlişkiler ve Kardinalite

Varlık (entity), sistem açısından hakkında bilgi tutulması gereken gerçek veya kavramsal nesnedir. Öğrenci, ürün, müşteri ve personel birer varlık olabilir. Öznitelik (attribute) ise varlığın özelliklerini tanımlar. Örneğin müşteri varlığının müşteri numarası, ad ve e-posta gibi öznitelikleri bulunabilir. Veri modellemede varlık…

Örnek soru: Aşağıdakilerden hangisi veritabanı tasarım aşamalarından biri olarak kabul edilmez?

1. Varlık (Entity) ve Öznitelik (Attribute)
2. ER Diyagramı
3. Normalizasyon
4. Veri Bütünlüğü ve Kısıtlar

SQL (Structured Query Language), ilişkisel veritabanlarında veri tanımlama, sorgulama ve değiştirme işlemlerinde kullanılan standart dildir. SQL komutları işlevlerine göre farklı gruplarda ele alınabilir. DDL, veri yapılarının tanımlanması; DML, verilerin işlenmesi; DCL, yetkilendirme; TCL, işlem yönetimi için kullanılır. `CREATE`, `ALTER`, `INSERT`,…

Örnek soru: Bilgi işlemde kullanılan "Talep" tablosuna, doldurulması zorunlu olan bir "TamamlanmaZaman...

1. SQL ve SQL Komut Grupları
2. SELECT ve WHERE
3. INSERT, UPDATE ve DELETE
4. ORDER BY ve DISTINCT

Toplu hesaplama yapan SQL fonksiyonlarına aggregate (toplu) fonksiyonlar denir. `COUNT` kayıt veya değer sayısını, `SUM` toplamı, `AVG` ortalamayı, `MIN` en küçük değeri ve `MAX` en büyük değeri bulmak için kullanılabilir. Bu fonksiyonlar özellikle raporlama ve veri analizi işlemlerinde önemlidir. Aggregate…

Örnek soru: MySQL'deki Hizmet tablosunda görevlilerin günlük kilometrelerini tutan GunlukKm sütununun...

1. Aggregate Fonksiyonlar
2. GROUP BY ve HAVING
3. JOIN İşlemleri
4. Alt Sorgular (Subquery)

VIEW, bir veya daha fazla tablodan oluşturulan ve sorgu sonucu üzerinden erişilebilen sanal tablo yapısıdır. View genellikle karmaşık sorguları basitleştirmek ve belirli verileri kullanıcıya sunmak amacıyla kullanılır. View oluşturulduğunda temel olarak sorgunun tanımı saklanır. Bazı view'lar uygun koşullarda güncellenebilirken her…

Örnek soru: Bir tabloda BEFORE INSERT zamanlı bir tetikleyici tanımlanmış ve gelen kayıtta eksik alanl...

1. VIEW (Görünüm)
2. INDEX (İndeks)
3. TRIGGER (Tetikleyici)
4. Stored Procedure ve Function

Transaction (işlem), veritabanında mantıksal olarak tek bir bütün kabul edilen işlemler grubudur. Örneğin bankacılık sisteminde bir hesaptan para düşülmesi ve başka hesaba eklenmesi aynı transaction içinde ele alınabilir. Transaction tamamlandığında değişikliklerin kalıcı hale gelmesi için COMMIT, işlemlerden vazgeçilmesi durumunda ROLLBACK…

Örnek soru: Yanlış hesap güncellendiğini fark eden bir geliştirici, henüz onaylanmamış işlem içindeki...

1. Transaction Kavramı
2. COMMIT ve ROLLBACK
3. ACID Özellikleri
4. Eşzamanlılık ve Kilitleme

Veritabanı sistemlerinde kullanıcıların hangi işlemleri yapabileceği yetki mekanizmalarıyla belirlenir. Kullanıcıya doğrudan tek tek izin vermek yerine roller üzerinden yetkilendirme yapılabilir. Örneğin veri okuma yetkisine sahip bir rol birden fazla kullanıcıya atanabilir. Yetkiler gereksinim kadar verilerek en az ayrıcalık prensibi uygulanabilir.…

Örnek soru: Bir veritabanında 'rapor' kullanıcısına yalnızca Ogrenci tablosunda SELECT yetkisi verilmi...

1. Kullanıcı, Rol ve Yetki Yönetimi
2. GRANT ve REVOKE
3. Veritabanı Yedekleme
4. Veri Güvenliği ve SQL Injection

Veritabanı performansı, sorguların ne kadar sürede ve ne kadar kaynak kullanılarak çalıştığıyla ilgilidir. Gereksiz sütunların seçilmesi, büyük veri kümelerinin filtrelenmeden taranması ve uygun indekslerin bulunmaması performansı düşürebilir. Sorguların performansını değerlendirmek için sorgu planları incelenebilir. Sorgunun optimize edilmesi için uygun filtreleme,…

Örnek soru: Veritabanı yönetim sisteminin iç mimarisinde, gelen sorguyu yorumlayıp diskten hangi indek...

1. Sorgu Performansı
2. İndeksleme Stratejileri
3. Normalizasyon ve Denormalizasyon
4. EXPLAIN ve Sorgu Planı

Veri ambarı (Data Warehouse), farklı kaynaklardan gelen verilerin analiz ve raporlama amacıyla bir araya getirildiği merkezi veri ortamıdır. Operasyonel veritabanlarından farklı olarak karar destek ve analitik sorgular için optimize edilebilir. Geçmişe dönük verilerin incelenmesi ve raporların oluşturulması önemli kullanım alanlarıdır.…

Örnek soru: OLAP aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

1. Veri Ambarı
2. OLTP ve OLAP
3. NoSQL Veritabanları
4. ETL ve Veri Entegrasyonu